نورپردازی یکی از عناصر کلیدی در عکاسی است. یک عکاس بدون نور نمیتواند کار کند. اما نور چیزی فراتر از نیاز فنی است؛ میتواند بستری برای خلاقیت و بیان شخصی نیز باشد. شما میتوانید از نور به روشهای مختلف استفاده کنید تا انواع متفاوتی از عکسها را خلق کنید.
فقط با چند تغییر ساده در نور، میتوانید حال و هوای تصویر را کاملاً دگرگون کنید. این ایدههای خلاقانه نورپردازی مهارتهای شما را ارتقا میدهند و کنترل بیشتری بر یکی از حیاتیترین اجزای عکاسی در اختیارتان میگذارند.
۱۳ ایده خلاقانه نورپردازی برای عکاسی
۱۳ ایده خلاقانه نورپردازی
آیا عکاس باتجربهای هستید؟ این ایدههای نورپردازی خلاقانه را امتحان کنید. آنها مهارتهای شما را بهبود میبخشند و دیدگاهتان را گسترش میدهند. و اگر احساس رکود در کارتان دارید، امتحان کردن نوعی جدید از نورپردازی میتواند اشتیاق شما به عکاسی را دوباره شعلهور کند.
لیست ما با نکاتی درباره نورپردازی دستساز (DIY) شروع میشود و سپس به تکنیکهایی مانند فلاش کند (Slow-sync flash) میپردازد. همچنین انواع نورهای محیطی مانند نور طبیعی، شمع و آتش نیز پوشش داده میشوند.
ممکن است همه آموزشها برای شما کاربردی نباشند، اما مطمئنیم چند مورد توجهتان را جلب خواهند کرد. همچنین مهارتهایی یاد خواهید گرفت که میتوان آنها را در سبکهای مختلف عکاسی به کار برد. به همین دلیل، همه افراد از عکاسان هنرهای زیبا گرفته تا عکاسان پرتره میتوانند از این مقاله نکاتی بیاموزند.
آزمایش با انواع نورپردازی نهتنها سرگرمکننده است، بلکه جنبه آموزشی هم دارد. درک نور و دانستن اینکه چگونه از آن استفاده کنید، کنترل خلاقانهتری به شما میدهد؛ چه در حال گرفتن پرتره باشید و چه عکس منظره.

Photo by Ben Collins (Unsplash)
نورپردازی دستساز (DIY Lighting)
شما میتوانید با استفاده از وسایل ساده، نورپردازی دستساز برای عکاسی ایجاد کنید. از چراغقوهها و تعدیلکنندههای نوری استفاده کنید که با مواد بازیافتی ساخته شدهاند. بیشتر این وسایل را میتوانید در خانه پیدا کنید، اما ممکن است برای برخی لوازم نیاز باشد به فروشگاه ابزارفروشی مراجعه کنید.
برای ساخت یک دیفیوزر ساده، پارچه سفید را روی یک قاب عکس بزرگ یا قاب مستطیلی ساختهشده از لولههای پلاستیکی بکشید. این روش افکتی شبیه سافتباکس ایجاد میکند. فاصله بین منبع نور و دیفیوزر تعیین میکند که نور چقدر نرم یا سخت باشد.
تختههای مقوایی سفید و مشکی نیز بازتابدهندهها و مانعهای نوری موثری هستند. از آنها برای بازتاب نور روی سوژه یا مسدود کردن آن برای ایجاد سایههای مرموز استفاده کنید.
چراغهای ریسهای (Fairy Lights) نیز گزینهای چندمنظوره برای نورپردازی دستساز هستند. میتوانید آنها را به روشهای مختلف در عکس بهکار ببرید: از مدل بخواهید آنها را در دست بگیرد، در پسزمینه آویزان کنید یا آنها را جلوی لنز قرار دهید تا افکت بوکه رویایی ایجاد شود.
رفلکتور نور دستساز (DIY Light Reflector)
ساخت رفلکتور نور دستساز راهی ساده و ارزان برای بهبود نورپردازی در عکاسی است. تنها چیزی که نیاز دارید، مقوای فومی یا معمولی، قیچی، چسب نواری و در صورت تمایل فویل آلومینیومی یا طلایی است.
ابتدا بر اساس سوژه و مقدار نوری که میخواهید بازتاب دهید، اندازه رفلکتور را مشخص کنید.
رفلکتور را به اندازه دلخواه ببرید و با استفاده از چسب، کاغذ سفید یا فویل را به آن بچسبانید. اگر از فویل استفاده میکنید، آن را محکم دور تخته بپیچید و با چسب قوی در پشت تثبیت کنید. برای بازتاب نرمتر، از سمت مات فویل استفاده کنید.
برای نصب رفلکتور، در مدلهای کوچک میتوانید از گیرههای فلزی استفاده کنید تا بهصورت ایستاده بمانند. مدلهای بزرگتر را میتوانید به سهپایه یا اجسام دیگر تکیه دهید. با زوایای مختلف بازی کنید تا به نورپردازی دلخواه روی سوژه برسید.
با ساخت رفلکتور دستساز، میتوانید بدون نیاز به تجهیزات گرانقیمت، نور عکسهای خود را بهراحتی بهبود دهید.
فلاش کند سینک (Slow-Sync Flash)
فلاش کند سینک یک تکنیک خلاقانه برای ثبت تصاویر چشمنواز در نور کم است. این روش ترکیبی از سرعت شاتر پایین و استفاده از فلاش است. چنین تنظیمی به شما امکان میدهد حرکت را متوقف کرده و همزمان نور محیط را با رد نوری در پسزمینه ثبت کنید.
برای استفاده از این تکنیک، به دوربینی با تنظیمات دستی و یک فلاش نیاز دارید. سرعت شاتر را پایین تنظیم کرده و انتخاب کنید که فلاش در ابتدا (First Curtain) یا در انتهای نوردهی (Second Curtain) فعال شود.
در حالت First Curtain، ردهای نوری جلوی سوژه ظاهر میشوند. در حالت Second Curtain، ردها پشت سوژه قرار میگیرند.
مسلط شدن به فلاش کند سینک نیاز به آزمون و خطا دارد، اما نتیجه کار ارزش آن را دارد. شما میتوانید تصاویر منحصربهفردی با حس حرکت و جزئیات زیبای پسزمینه خلق کنید.
رینگ فلاش (Ring Flash)
رینگ فلاش یکی از ابزارهای نوری انعطافپذیر است که میتواند کیفیت عکاسی شما را بالا ببرد. این فلاش به دور لنز متصل میشود و نوری یکنواخت و ۳۶۰ درجه روی سوژه ایجاد میکند. این تنظیم سایههای شدید را کاهش میدهد و یک درخشش خاص (catchlight) در چشم سوژه ایجاد میکند.
رینگ فلاش در عکاسی ماکرو، پرتره، مد، غذا و حتی عکاسی زیر آب بسیار محبوب است. با استفاده از آن میتوانید ISO را پایین نگه دارید و سرعت شاتر را بالا ببرید، حتی زمانی که از سوژههای نزدیک عکاسی میکنید.
در تنظیمات نوری پیچیدهتر، رینگ فلاش میتواند بهعنوان نور اصلی (key light) یا نور پرکننده (fill light) استفاده شود. انواع مختلفی از رینگ فلاش وجود دارد: از مدلهای مستقل تا آداپتورهایی که با فلاش موجود شما کار میکنند. قیمت آنها نیز از گزینههای اقتصادی تا مدلهای حرفهای متغیر است.
نور طبیعی (Natural Light)
نور طبیعی بهترین منبع نور برای عکاسی است. رایگان است و در تمام طول روز در دسترس قرار دارد. نکته کلیدی این است که بدانید چگونه با انواع مختلف نور طبیعی کار کنید تا بهترین نتایج را بگیرید.
نور مستقیم برای برجستهسازی بافتها و ایجاد سایههای دراماتیک فوقالعاده است. نور جانبی حالتی احساسی و اتمسفریک ایجاد میکند که برای پرتره، غذا و عکاسی اشیای بیجان بسیار مناسب است.
نور نرم ناشی از روزهای ابری، یکنواخت و متعادل است و به همین دلیل بهترین دوست عکاسها به شمار میآید. نور پشت (backlight) زمانی است که منبع نور مستقیماً پشت سوژه قرار دارد. این نور میتواند سیلوئتهای دراماتیک یا درخششهای خورشیدی رویایی ایجاد کند.
نور ساعت طلایی که قبل از غروب و بعد از طلوع خورشید اتفاق میافتد، نرم و گرم است و به شما اجازه میدهد از هر زاویهای عکاسی کنید. با استفاده از این تکنیکها در نور طبیعی، میتوانید سطح عکاسی خود را ارتقا دهید.
نور شمع (Candlelight)
عکاسی با نور شمع در عکسها درخششی نرم و گرم ایجاد میکند که حس و حال خاصی را منتقل میکند. برای ثبت بهترین تصاویر، از سهپایه استفاده کرده و تنظیمات دوربین خود را برای نور کم تنظیم کنید.
لنز با دیافراگم باز، مانند ۵۰ میلیمتری با f/1.8، نور بیشتری را وارد میکند و عمق میدان کم ایجاد میکند که با نور نرم شمع بسیار هماهنگ است.
سوژه خود را با دقت قرار دهید و قبل از گرفتن عکس، کل کادر را بررسی کنید. میتوانید از شمعهای اضافی برای نور پسزمینه یا از رفلکتورها برای بازتاب نور به سمت سوژه و مشخص کردن خطوط آن در نور کم استفاده کنید.
نوردهی را بر اساس سوژه تنظیم کرده و با جایگاه آنها آزمایش کنید تا سایههای زیبا و چشمنواز ایجاد شود.
عکاسی با نور شمع امکانات خلاقانه زیادی فراهم میکند؛ از سوژههایی که به سختی از دل تاریکی نمایان میشوند تا سایههای لطیف و روشن. این نوع عکاسی راهی فوقالعاده برای خلق تصاویری منحصربهفرد و اتمسفریک است.
ریسههای نوری (Fairy Lights)
عکاسی با ریسههای نوری راهی سرگرمکننده برای ثبت تصاویر چشمنواز و تقویت مهارتهای نورپردازی است. میتوانید از ریسههای نوری برای خلق پرترههای رویایی در خانه یا بکگراند بوکه رنگی استفاده کنید.
ریسههای سفید برای پرترههای درخشان در تاریکی عالی هستند. بخشی از لنز را با ریسهها بپوشانید تا جلوهای جذاب به پیشزمینه عکس بدهید. همچنین میتوانید با نوردهی طولانی عکسهای فراواقعگرایانه از حرکت نور ثبت کنید.
ترکیب چتر شفاف با ریسههای نوری برای خلق تصاویری احساسی یا تبدیل یک چراغ نفتی به منبع نوری منحصربهفرد از دیگر ایدهها هستند. عکاسی با ریسههای نوری به شما امکان میدهد خلاقیت خود را بروز دهید و احساساتتان را منتقل کنید.
نور آتش (Fire Light)
عکاسی با نور آتش سبکی هیجانانگیز است که به شما امکان میدهد تصاویر قدرتمندی از شعلهها، جرقهها و سوژههای نورانی ثبت کنید. برای گرفتن بهترین عکسها از آتش، از دیافراگم بسته مثل f/8 برای وضوح بیشتر یا سرعت شاتر آهسته برای نمایش حرکت استفاده کنید.
همچنین میتوانید از آتش به عنوان منبع نوری خلاقانه برای پرترهها استفاده کنید. اما همیشه ایمنی را در اولویت قرار دهید. در فضای باز و دور از مواد قابل اشتعال عکاسی کنید، ایمنی مدلها را حفظ کنید و همیشه یک کپسول آتشنشانی همراه داشته باشید.
میتوانید حسوحال صمیمی آتشنشینی، سیلوئتهای مرموز و بوکههای زیبا را ثبت کنید. حتی میتوانید با تکنیکهای مناسب، نشت نور (light leaks) را بازآفرینی کنید.
عکاسی با آتش شما را به تسلط بیشتر بر تنظیمات دوربین و تصمیمگیری سریع ترغیب میکند. این سبک خلاقیت بیپایانی به همراه دارد. مقاله ما منبعی عالی برای یادگیری نحوه عکاسی ایمن و خلاقانه با نور آتش است.
چوبهای نوری (Light Sticks)
عکاسی با چوبهای نوری روشی سرگرمکننده و ساده برای افزودن جلوههای بصری جذاب به عکسهاست. با استفاده از چوب نوری، میتوانید در طول نوردهی طولانی، با کشیدن نور در هوا، الگوها و طرحهای جالب ایجاد کنید.
چوبهای نوری LED گزینهای محبوب برای نقاشی با نور هستند. آنها در رنگهای مختلف عرضه میشوند و نسبت به چراغقوهها برق کمتری مصرف میکنند. با منابع نوری متنوع آزمایش کنید تا عکسهای منحصربهفردی ثبت کنید.
برای شروع به دوربین، سهپایه، ریموت و نورهای قابل حمل نیاز دارید. در محیطی تاریک مستقر شوید و تنظیمات دوربین را به حالت دستی ببرید. فوکوس را انجام دهید، سپس با نور خاموش شروع به نقاشی کنید. هنگام باز شدن شاتر، نور را روشن کرده و قبل از بسته شدن آن خاموش کنید.
نقاشی با نور فرایندی آزمایشی است؛ میتوانید کلمات بنویسید، اشکال انتزاعی بسازید یا با استفاده از فیلترهای رنگی به تصویر رنگ بدهید. ویرایشهای پایهای مانند تنظیم نوردهی، کنتراست و کاهش نویز میتوانند عکسها را بهبود دهند.
پریسم (Prism)
عکاسی با پریسم راهی سرگرمکننده برای افزودن افکتهای خلاقانه به تصاویر بدون نیاز به فتوشاپ است. پریسمها با شکست نور، رنگینکمان، جلوههای رویایی و بازتابهایی چشمنواز ایجاد میکنند. آنها قیمت مناسبی دارند و بهراحتی در کیف دوربین جا میگیرند.
برای شروع تنها به یک پریسم شیشهای مثلثی و دوربین نیاز دارید. پریسم را نزدیک لنز نگه دارید و بهآرامی حرکت دهید تا افکتهای مختلف را مشاهده کنید. از فوکوس دستی و نمایش زنده (Live View) استفاده کنید تا اختلالات فوکوس ناشی از پریسم را کنترل کنید.
با قرار دادن لبه پریسم رو به لنز، افکت رنگینکمانی ایجاد میشود. یا از بازتابها برای خلق تصاویر آینهای و چندگانه بهره ببرید. همچنین میتوانید از پریسم برای افزودن نور یا پنهان کردن عناصر ناخواسته در پسزمینه استفاده کنید.
با آزمون و خطا میتوانید اشیاء را ترکیب کرده یا جلوههای کالیدوسکوپی بسازید. عکاسی با پریسم روشی بازیگونه برای خلق تصاویری منحصربهفرد است.
افکت ستارهای (Starburst)
برای ایجاد افکت ستارهای در عکسها، باید از دیافراگم بسته مانند f/11 تا f/22 استفاده کنید. این تنظیم باعث بسته شدن تیغههای داخلی لنز و ایجاد دهانهای کوچک میشود که نور خورشید یا منابع نور شدید را شکسته و ظاهر ستارهمانند تولید میکند.
در روز، با پوشاندن جزئی خورشید توسط اشیائی مانند درخت یا ساختمان، از نوردهی بیش از حد جلوگیری کنید. در شب، چراغهای خیابان بدون نیاز به پوشاندن، افکت خوبی ایجاد میکنند. برای کاهش نویز در نور کم، از سهپایه و ISO پایین استفاده کنید.
با اندازههای مختلف دیافراگم و ترکیببندیهای گوناگون آزمایش کنید تا افکت ستارهای مطلوب را به دست آورید. در مرحله ویرایش نیز میتوانید با استفاده از اسلایدر “whites” یا “recovery” در لایتروم، جزئیات بخشهای پرنور را بازیابی کنید.
افکت ستارهای روشی ساده اما تأثیرگذار برای افزایش جذابیت بصری در تصاویر است.
جرقهها (Sparks)
عکاسی با پشم فولاد تصاویری خیرهکننده از جرقههای پرتابشونده خلق میکند. برای این کار به دوربین، سهپایه، کابل شاتر، پشم فولاد، نخ، همزن فلزی، فندک و تجهیزات ایمنی نیاز دارید. مکانی ایمن و دور از مواد قابل اشتعال انتخاب کنید.
پشم فولاد درجه 000 یا 0000 را داخل همزن فلزی بگذارید و آن را به نخ ۱ تا ۱.۵ متری وصل کنید. از دستکش، کلاه و عینک ایمنی استفاده کنید. دوربین را روی حالت دستی قرار دهید با دیافراگم بسته، ISO پایین و سرعت شاتر بین ۵ تا ۲۰ ثانیه.
پشم فولاد را روشن کرده و همزمان با فشردن دکمه شاتر، شروع به چرخاندن آن کنید. با تکنیکهای مختلف چرخاندن مانند عمودی، افقی یا در حال حرکت آزمایش کنید تا افکتهای منحصربهفردی ایجاد شود.
عکاسی با پشم فولاد راهی خلاقانه برای ثبت تصاویر شگفتانگیز با ابزارهای ساده است.
نورپردازی حلقهای (Loop Lighting)
نورپردازی حلقهای تکنیکی محبوب در عکاسی پرتره است که سایهای کوچک از بینی سوژه روی گونه او ایجاد میکند.
برای رسیدن به این افکت، منبع نور را کمی بالاتر از سطح چشم قرار دهید و آن را به سمت پایین مایل کنید تا سایهی مطلوب شکل بگیرد. زاویهی ایدهآل حدود ۴۵ درجه است.
نور را آنقدر جابهجا کنید تا سایهی بینی نه خیلی بزرگ باشد و نه با سایهی گونه ترکیب شود. اگر نور خیلی بالا باشد، بازتاب نور در چشمها (catchlight) از بین میرود و تصویر بیروح به نظر میرسد.
نورپردازی حلقهای معمولاً برای اکثر چهرهها مناسب است و به همین دلیل انتخابی محبوب بین عکاسان پرتره محسوب میشود.

رضانوری
سردبیر مجموعه نگاه برتر
عکاس، مدرس، گرافیست ، ویدیو گرافر و کسی که سعی میکنه در زمینه هنر بهتر باشه